“Je moet gewoon minder eten en meer bewegen.”
Als je worstelt met overgewicht en probeert af te vallen, heb je dit advies waarschijnlijk vaker gehoord dan je lief is. Op papier klinkt het logisch: als je minder calorieën eet dan je verbruikt, val je vanzelf af. Toch werkt het voor veel mensen in de praktijk anders.
Het is heel frustrerend als afvallen niet lukt, hoe hard je ook je best doet. Misschien herken je het: je begint vol goede moed aan het zoveelste dieet, past je leefstijl aan en gaat meer bewegen. In het begin lijkt het te werken. De eerste kilo’s vliegen eraf en je hebt het gevoel dat je eindelijk grip krijgt op je gewicht. Maar na verloop van tijd verandert er iets. Afvallen wordt steeds moeilijker. Je hebt minder energie en dus is het moeilijk om een gezonde leefstijl vol te houden. En omdat je baalt van jezelf, ben je sneller geneigd een zak chips of een pak koekjes open te trekken. Voor je het weet, komen de kilo’s er weer aan.
Veel mensen geven zichzelf de schuld van deze vicieuze cirkel. Ze denken dat ze lui zijn of te weinig discipline hebben. Gelukkig weten we inmiddels dat op een gezond gewicht blijven voor de één veel moeilijker is dan voor de ander, en zelden alleen een kwestie van wilskracht.
Waarom afvallen voor sommige mensen moeilijk is
Ieder lichaam reageert anders op gewichtsverlies. Wanneer je langere tijd minder eet, kan het lichaam signalen afgeven die afvallen moeilijker maken. Je krijgt juist meer honger, raakt minder snel verzadigd en het lichaam gaat zuiniger om met energie. Je lichaam werkt het afvallen dus actief tegen.
Vanuit biologisch perspectief is dat een beschermingsmechanisme. In de oertijd waren er regelmatig periodes dat er minder voedsel beschikbaar was. Daarom was het belangrijk voor het lichaam om vetreserves op te slaan.
Het set-point en overgewicht: waarom je lichaam tegenwerkt
Onderzoekers spreken in dit verband over een zogenoemd set-point: een gewicht waar het lichaam als het ware aan gewend raakt. Wanneer je daaronder probeert te komen, kan het lichaam proberen weer richting het set-point te komen door meer hongersignalen te geven en minder energie te verbranden. Gewichtsverlies is daardoor niet onmogelijk, maar voor sommige mensen wel aanzienlijk moeilijker vol te houden.
Daar komen nog andere factoren bij. Stress, slaaptekort, hormonale veranderingen, medicatie en genetische aanleg kunnen allemaal invloed hebben op hoe gemakkelijk iemand gewicht verliest. Twee mensen met een vergelijkbare leefstijl kunnen daardoor toch heel verschillende resultaten zien.
Steeds meer artsen kijken daarom anders naar overgewicht. Niet als een gebrek aan doorzettingsvermogen, maar als een complex gezondheidsvraagstuk waarbij verschillende biologische en omgevingsfactoren een rol spelen.
Medicinaal afvallen: wanneer leefstijlverandering niet genoeg is
De afgelopen jaren is er daarom meer aandacht gekomen voor medicinaal afvallen: afvallen met medische begeleiding en soms medicatie die invloed heeft op honger- en verzadigingshormonen.
Bekende voorbeelden zijn Ozempic, Mounjaro en Saxenda. Deze medicijnen beïnvloeden hormonen die een rol spelen bij eetlust en verzadiging. Daardoor ervaren veel mensen minder constante trek en zitten ze sneller vol. Dit kan vooral helpen voor mensen bij wie afvallen niet lukt met alleen voeding en beweging.
Voor mensen bij wie eerdere diëten weinig effect hadden, kan afvallen met Mounjaro of afvallen met Ozempic helpen om een leefstijlverandering beter vol te houden. Geen ‘short-cut’ of een gemakkelijke oplossing, maar een hulpmiddel waardoor je niet meer wordt tegengewerkt door je lichaam.
Meer rust en meer zelfcompassie
Hoeveel iemand precies afvalt met medicatie verschilt per persoon. In klinische studies verliezen mensen gemiddeld ongeveer tien tot vijftien procent van hun lichaamsgewicht.
Wat veel gebruikers vooral beschrijven, is niet alleen het gewichtsverlies, maar ook de mentale rust die ontstaat rondom eten. De strenge innerlijke dialoog — calorieën tellen, uitrekenen wat je wel en niet “mag” eten en jezelf streng toespreken als je toch dat croissantje eet — wordt stiller.
Voor sommige mensen voelt het alsof er eindelijk ruimte ontstaat in hun hoofd. Wanneer eten niet meer de hele dag je gedachten beheerst, blijft er energie over voor andere dingen. Je merkt opeens dat je zin hebt om uitgebreid boodschappen te doen en gezond te koken, of na de lunch een lange wandeling te maken. Door de rust die ontstaat in je hoofd is het vaak makkelijker om die gezondere keuzes ook vol te houden. Je bent minder streng voor jezelf en in staat om met meer compassie naar je lichaam te kijken.
Ozempic zonder recept bestellen: waarom dat risico’s heeft
De populariteit van medicijnen zoals Ozempic en Mounjaro zorgt ook voor een andere ontwikkeling. Steeds meer mensen zoeken online naar manieren om Ozempic zonder recept te bestellen.
In een recente aflevering van het consumentenprogramma Kassa bleek echter dat sommige online aanbieders deze medicatie verstrekken zonder grondige medische controle.
Dat brengt risico’s met zich mee. Medicijnen zoals Ozempic, Mounjaro en Saxenda zijn bedoeld voor mensen bij wie overgewicht gezondheidsrisico’s oplevert. Daarom voeren artsen eerst een uitgebreid voorgesprek waarin wordt gekeken naar BMI, taille omtrek en medische voorgeschiedenis.
Wanneer die medische beoordeling ontbreekt, bestaat het risico dat mensen middelen gebruiken die voor hun situatie niet nodig of niet geschikt zijn. Ook kunnen er bijwerkingen optreden – zoals misselijkheid, diarree of braken — waarbij begeleiding belangrijk is.
Afvallen is niet alleen een kwestie van wilskracht
De manier waarop we over afvallen praten verandert langzaam. Waar het vroeger vooral ging over discipline en doorzettingsvermogen, groeit nu het besef dat het lichaam zelf een grote rol speelt in hoe gewicht zich ontwikkelt.
Voor mensen die al jaren worstelen met hun gewicht kan dat inzicht iets belangrijks opleveren: meer mildheid naar zichzelf.Want als afvallen moeilijk is voor jou, betekent dat niet dat je iets verkeerd doet. Soms betekent het simpelweg dat je lichaam meer ondersteuning nodig heeft dan alleen wilskracht.
